انجام دهد ، به كمكش بشتاب ! دقت كن كه مادهء ورم و ورم دملى به كدام راه خروج نزديك‌تر است ؟ مادهء گدازيده از ورم را به آن سوى هدايت كن و بيرون بران ! اگر داروى اسهالى خواست ، به بيمار بده اگر به مجراى بول نزديك است داروى ادرارآور به كار بر . اما در به كار بردن داروى مدرّ بايد احتياط كنى . دارو آن‌قدرها قوى و تند نباشد كه زيانى به آبدان برساند ؛ زيرا در چنين حالتى از بيمارى ، وقتى چرك ورم خودبه‌خود يا به وسيلهء دارو از راه جريان بول مىگذرد ، نگه‌دارى از آبدان از واجبات كار طبيعت است . هرگاه ورم تركيد و چرك ورم يكباره ريزش كرد ، آنگاه بايد كوشش كنى كه باقيمانده‌هاى چرك ورم را به وسيلهء شستشوى دارويى پاك كنى . و براى چنين شستشوئى عسلاب و امثال آن خوب است . بعد از شستشو دادن بقاياى چرك چكيده از دمل ، به داروهايى نياز دارى كه دمل سر باز شده را بهم جوش دهد . اگر ديدى كه بيمار نيروى كافى براى تحمل اسهال دارد ، اسهال دادن بيمار در بهم آوردن و جوش دادن دمل كمك به سزا مىكند . اما چنان كه سابقا ذكر كرديم نبايد اسهال از حدود لازم پا فراتر گذارد و به افراط باشد در علاج دمل كبد در دو حالت نياز به اسهال دادن بيمار هست : يكى هنگامى كه هنوز دمل نتركيده است ، بلكه ماده كاهش يابد و خودبه‌خود بخشكد . مرحلهء دوم بعد از تركيدن ورم يا نزديك به تركيدن آن و درحالىكه دمل كاملا رسيده است مىباشد ، مشروط بر اينكه دمل در قسمت گود كبد و به سوى روده گرايش داشته باشد . داروهايى كه براى آسان كردن عمل بيرون راندن ماده به كمك طبيعت مىشتابند ، يكى دارويى سبك و تا اندازه‌اى كم‌تأثير و ديگرى دارويى قوى و بسيار تأثيربخش هستند ، كه برحسب نياز هر كدام را پسنديدى استعمال كن ! داروى سبك : ترنگبين ، شير خشك ، خيار چنبر دارويى ، شكر سرخ و امثال آنها كه با آب لبلاب و آب كاسنى بخورند . داروى قوىتر از آن ، اما نه بسيار قوى ، بزرهاى آب‌پز شده ، آب‌پز ريشه‌هاى چهارگانه كه مشكانيه در آن پخته باشد و ترنگبين و شير خشت و خيار چنبر داروئى و امثال آن در آن حل شده باشد و اگر الوا و خاراگوش در آنها وارد باشد تأثيربخش‌تر خواهد بود . اگر نياز به حقنه كردن بود ، مادهء سبك حقنه كردن را مىشناسى ! داروهاى مسهل كه بعد از چرك كردن ورم يا براى رسانيدن دمل و تركانيدن ورم مفيد فايده است ، از اين قرارند . نسخه : چهار درهم روغن گياه سه كوهه را در آب‌پز ريشه‌هاى چهارگانه و مشكانيه مخلوط كنند و بخورند . يا زنبق دو درهم . شكر نيم اوقيه و خيار چنبر دارويى نيم اوقيه را باهم مخلوط كنند و بخورند . اگر مادهء دمل در طرف كوژى يا تمايل به طرف كوژى كبد دارد ، تنها در دو حالت مىتوانى